Αναδημοσιεύει από το blog    La Scapigliata   ,  ο risinggalaxy:

***

Ένας τοίχος πάνω στον οποίο πέφτεις κάθε φορά, που αποτολμάς να κάνεις συζήτηση για μια ιδανική κοινωνία, είναι το : μα είναι στη φύση του ανθρώπου ο ανταγωνισμός!

Θα προσπαθήσω με το παρόν, να ξεπεράσω το ανακάτεμα, που μου προκαλεί αυτή η άνευ εξέτασης παραδοχή, και να την αναλύσω, με σκοπό φυσικά να την αποδομήσω.

Συνήθως ακούς τα εξής:

  • – Ο ανταγωνισμός είναι στη φύση του ανθρώπου. Υπάρχει παντού στη φύση. Το δίκιο είναι του ισχυρού. Και εσύ και εγώ ζηλεύουμε, όταν ο άλλος έχει καλύτερο αμάξι, δουλειά, γκόμενα κλπ.
  • – Ο ανταγωνισμός προωθεί τις εξελίξεις. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε στην εποχή των σπηλαίων. Ο ανταγωνισμός μας πάει μπροστά.

Για το πρώτο σκέλος : αρκεί η λέξη “φύση” για να καταλάβουμε το ιδεαλιστικό του επιχειρήματος. Υπάρχει η “φύση” που τα έχει κανονίσει έτσι τα πράγματα. Ποιος είσαι εσύ, που θα μας τα πεις αλλιώτικα; – Σε αυτό το σημείο συνήθως βαράω το κεφάλι μου στον τοίχο, και είναι ήδη πολύ νωρίς.
Σε άλλη εποχή ο ίδιος άνθρωπος, θα έλεγε έτσι τα κανόνισε ο Θεός. Σήμερα λέει φύση, και το παίζει και προοδευτικός, φιλελεύθερος, πώς δεν τον πιάνει κανένας κορόιδο κλπ.

Νιώθω την ανάγκη να ορίσω τί είναι φύση, και αν είναι κακό να πηγαίνουμε ενάντια σε αυτή. Συνήθως αποκαλούμε φύση το σύνολο της ζωής και του μη ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Μάλιστα θεωρούμε φυσικό, ότι είναι εκτός της ανθρώπινης παρέμβασης. Ανήκει ο άνθρωπος στη φύση; Από την αρχή της ένταξης του ανθρώπου σε μια κοινωνία, ο άνθρωπος έχει απομακρυνθεί από τους φυσικούς κανόνες, και δρα και αναπτύσσεται μέσω των κοινωνικών. Αλλά η διάκριση μεταξύ των δύο, γίνεται τόσο θολή όταν δεις, για παράδειγμα, ζώα που ζουν σε κοινωνικό περιβάλλον, όπως μυρμήγκια, μέλισσες, γορίλες, πίθηκοι, δελφίνια. Μάλιστα στα ανθρωποειδή ήδη ξεφεύγουμε από τους ενστικτώδεις τρόπους συμπεριφοράς, και βλέπουμε ψήγματα “πολιτισμού”, με την έννοια ότι κάποιοι κανόνες πχ χρησιμοποιήσεως εργαλείων μεταφέρονται εντός μιας συγκεκριμένης ομάδας, μέσω μιας εσωτερικής “παράδοσης”, που δεν την έχει άλλη ομάδα.

Η κάθε κοινωνία ζώων διέπεται από τους δικούς της κανόνες. Πχ στους γορίλες υπάρχει μια πατριαρχική οργάνωση, ο ισχυρός αρσενικός και το χαρέμι του. Στους χιμπατζήδες μπονόμπο από την άλλη, υπάρχει μια μητριαρχική οργάνωση. Οι θηλυκές οργανώνονται σε ένα κοπάδι, και ζουν μακριά από τα μοναχικά αρσενικά, τα οποία αφήνουν να πλησιάσουν μόνο στην περίοδο ζευγαρώματος. Το ίδιο κάνουν και τα δελφίνια.

Επομένως η φύση είναι σαφώς πιο περίπλοκη, από το ντετερμινιστικό “το μεγάλο ψάρι τρώει το μεγάλο”. Πολλές φορές οι “αδύναμοι” μαζεύονται σε μεγάλα κοπάδια, για να αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις των “δυνατών”, για παράδειγμα.

Και αν ήδη στη φύση έχουμε ποικίλες κοινωνικές δομές, στην ανθρώπινη κοινωνία, που είναι ιστορικά συνεχώς εξελισσόμενη γιατί επιμένουμε ότι ένα μοντέλο (του ανταγωνισμού) είναι το “φυσικό”; Τη στιγμή μάλιστα, που πολλά αρχαιολογικά δεδομένα συνηγορούν ότι η ανθρωπότητα ξεκίνησε με ένα μητριαρχικό κοινωνιστικό μοντέλο;

Μπορεί κάποιος να υποστηρίξει ότι ο ανταγωνισμός και όχι η αλληλεγγύη, ήταν η δύναμη πίσω από τη δημιουργία των πρώτων κοινωνιών; Απλά φανταστείτε, σε ποιο στάδιο θα βρισκόμασταν αν δεν φροντίζαμε τους “αδύναμους”, τους γέρους και τα παιδιά. Ή αν οι μικρές ομάδες ανθρώπων ανταγωνίζονταν αέναα η μια την άλλη, χωρίς να συνενωθούν ποτέ. Ο πολιτισμός δεν θα ξεκινούσε ποτέ.

Επομένως: η συνεργασία και αλληλεγγύη είναι το ίδιο “φυσική” για τον άνθρωπο, γιατί είναι πρωτίστως κοινωνικό ον.

Ο ανταγωνισμός όπως είδαμε είναι το ίδιο φυσικός για τον άνθρωπο, όσο η συνεργασία. Αλλά σε ποιες περιπτώσεις ενεργοποιείται;

Τα διάφορα είδη ανταγωνίζονται μέσα στο φυσικό περιβάλλον, για περιορισμένους φυσικούς πόρους. Το πιο κατάλληλα προσαρμοσμένο στις υπάρχουσες συνθήκες κερδίζει έναν πόντο έναντι των υπολοίπων, και υπερισχύει. Τα λιγότερο καλά προσαρμοσμένα εξαφανίζονται. Αυτό περιγράφει σε γενικές γραμμές τη διαδικασία της φυσικής εξέλιξης.

Αλλά τί συμβαίνει εντός της ανθρώπινης κοινωνίας; Και γιατί θα πρέπει τα ανθρώπινα όντα, που ανήκουν στο ίδιο είδος να ανταγωνίζονται μεταξύ τους;

Εδώ πρέπει να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή στην ανάπτυξη αυτού, που οι ψυχολόγοι καλούν ενσυναίσθηση.

Ενσυναίσθηση χονδρικά είναι η ικανότητα μας, να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, και να βιώνουμε την κατάσταση του σαν δική μας. Έχει αποδεικτεί πειραματικά, ότι ο εγκέφαλος μας είναι εξοπλισμένος, με “νευρώνες-καθρέπτες”, οι οποίοι μας δημιουργούν την ικανότητα, να βιώνουμε τον πόνο του άλλου, σαν δικό μας. Για παράδειγμα, βλέποντας κάποιον να χτυπάει, νιώθουμε συχνά την ανατριχίλα και το φόβο, σαν να χτυπάμε εμείς οι ίδιοι. Όλα τα ευγενή συναισθήματα, όπως αλτρουϊσμός, συμπόνοια, αλληλοκατανόηση πηγάζουν από αυτήν την ικανότητα.
Η ενσυναίσθηση πέρα του βιολογικού της υποβάθρου, όμως είναι μια ικανότητα, η οποία καλλιεργείται. Κάποιοι την έχουν περισσότερο, ή λιγότερο ανεπτυγμένη. Και μάλιστα είναι μια ικανότητα, που εξελίσσεται  και διευρύνεται ιστορικά.

Οι πρωτόγονοι άνθρωποι ζούσαν σε μικρές ομάδες, τις οποίες τις συνένωναν, δεσμοί αίματος. Ο πρωτόγονος ένιωθε ενσυναίσθηση για τα άτομα, του πολύ κοντινού του περιβάλλοντος, και φόβο και ανταγωνισμό, για άλλες ομάδες.

Στο πέρασμα όμως της ιστορίας, καθώς οι άνθρωποι συνενώνονταν σε όλο και μεγαλύτερες κοινωνίες, οι δεσμοί αυτοί διευρύνονταν. Οι άνθρωποι αισθάνονταν “δικούς τους”, όχι μόνο τους συγγενείς τους, αλλά και με όσους αισθάνονταν ότι είχαν κοινούς πολιτιστικούς και οικονομικούς δεσμούς. Στην Αρχαία Ελλάδα πχ υπήρχαν δεσμοί διευρυμένης συγγένειας αίματος. Οι πολίτες συμμετείχαν στο κοινωνικό γίγνεσθαι, με βάσει την καταγωγή τους. Αργότερα με την επιβολή των μονοθεϊστικών θρησκειών, οι δεσμοί αυτοί διευρύνθηκαν σε όσους άνηκαν στην ίδια θρησκευτική ομάδα. Στα πρόσφατα χρόνια της δημιουργίας του έθνους – κράτους, δημιουργήθηκαν δεσμοί ανάμεσα σε ανθρώπους, που κατοικούν εντός στα σύνορα μιας χώρας, και οι οποίοι θεωρείται, ότι αποτελούν ένα κοινό έθνος. Αυτό επέτρεψε την άνοδο του πατριωτισμού και του εθνικισμού. Ταυτόχρονα, όμως άφησε το μονοπάτι ανοικτό, για πιο σκληρούς και αιμοβόρους ανταγωνισμούς, καθώς περιλαμβάνει μεγαλύτερες ομάδες ανθρώπων, που ανταγωνίζονται, για όλο και πιο περιορισμένους πόρους.

Παρατηρούμε δηλαδή ότι η ενσυναισθητική ικανότητα διευρύνεται σε αναλογία, με το βαθμό της περιπλοκότητας της οργάνωσης της κοινωνίας. Όσο διευρύνονται τα όρια του συνόλου της κοινωνίας, η οποία θεωρούμε ότι μας περιλαμβάνει, τόσο αυξάνονται και οι δεσμοί μας με τους άλλους ανθρώπους. Οι δεσμοί αυτοί είναι δυναμικοί, και ιστορικά εξελισσόμενοι.

Στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, με τη ανάπτυξη των ηλεκτρονικών κοινωνικών δικτύων, μας είναι πλεόν δυνατόν, η ενσυναίσθηση μας να περιλαμβάνει ανθρώπους, οι οποίοι βρίσκονται στην άλλη άκρη του πλανήτη. Στο τσουνάμι της Ιαπωνίας, ή στο σεισμό της Αϊτής, εκατομμύρια άνθρωποι ενδιαφέρθηκαν να μάθουν και να βοηθήσουν, για τον πόνο ανθρώπων, που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα συναντήσουν ποτέ. Εξελισσόμαστε δηλαδή σιγά σιγά σε μια παγκόσμια κοινότητα, και αυτό έχει πλέον επιπτώσεις στον τρόπο, που αντιλαμβανόμαστε τους κοινωνικούς δεσμούς.

Επιμένως: Το συμπέρασμα, που προκύπτει είναι ότι ιστορικά, ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον ανταγωνισμό, και την αλληλεγγύη, δεν είναι στατικός. Μάλιστα διαπιστώνουμε μια ευθεία αύξηση των ανθρώπων, με τους οποίους δημιουργούμε ενσυναισθητικούς δεσμούς.

Δείτε και εδώ : Ο “ενσυνασθητικός” πολιτισμός

Είπαμε ήδη ότι ο ανταγωνισμός δεν είναι περισσότερο ή λιγότερο φυσικός από την αλληλεγγύη. Επίσης είπαμε, ότι οι ενσυναισθητικοί δεσμοί, και αντίστοιχα οι λόγοι, προς τα οποία αισθανόμαστε ανταγωνισμό και φόβο μεταλλάσσονται ιστορικά και κοινωνικά.

Χονδρικά μπορούμε να πούμε ότι ο ανταγωνισμός, και ο φόβος αντιστοιχούν σε κατώτερα ένστικτα του ανθρώπου. Σε ένα πείραμα (“behavioural sink” –Calhoun 1962) είχαν τοποθετήσει πολλά ποντίκια σε έναν κλειστό χώρο.

Όσο μειωνόταν o διαθέσιμος χώρος, τόσο αυξανόταν η επιθετικότητα, καθώς τα ποντίκια, έπρεπε να ανταγωνιστούν για λιγότερους διαθέσιμους πόρους.

Σας θυμίζει κάτι;

Όσο παγκοσμιοποιείται η οικονομία, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση, όπου πρέπει να διαχειριστούμε τους πεπερασμένους γήινους πόρους, με τον πιο αποδοτικό τρόπο. Και εμείς τί κάνουμε αντίστοιχα; Σε ένα όργιο ανταγωνισμού και υπερκατανάλωσης, τους σπαταλάμε.

Θεωρούμε τον πόλεμο πηγή κερδοφορίας.  Καταστρέφουμε το οικοσύστημα το οποίο μας συντηρεί. Πολεμάμε μεταξύ μας για το πετρέλαιο, τη γη, την εξουσία. Και αυτό θεωρείται “λογικό” και “φυσικό”.

Συνήθως όσοι μιλάνε για τα καλά του ανταγωνισμού, έχουν στο μυαλό τους δυο εταιρίες, οι οποίες στο πλαίσιο ευγενούς άμιλλας, ανταγωνίζονται και βγάζουν τα καλύτερα προϊόντα. Μακράν από την πραγματικότητα βέβαια: η εμπειρία μας δείχνει ότι κερδίζει όποιος καταπατήσει πιο πολλούς εργατικούς και οικολογικούς νόμους, ή μασήσει κρατικό χρήμα, επί το ελληνικότερον. Ο φιλελεύθερος θα πετακτεί εδώ και θα πει, αν δεν υπήρχαν νόμοι και κράτος, και ήταν η κάθε εταιρεία ελεύθερη να κάνει ότι θέλει, η αγορά μέσω του ανταγωνισμού, θα αυτορρυθμιζότανε, και στο τέλος θα μέναν μόνο οι “καλές εταιρίες”. Εδώ τον σπρώχνεις πάλι στην τρύπα του, γιατί δεν είναι δυνατόν να συζητάς με τρελούς, στο τέλος θα σε τρελάνουνε.

Αλλά ας πούμε για χάριν επιχειρήματος, ότι έχουμε μόνο καλές και ηθικές εταιρίες, που δεν εκμεταλλεύονται κανέναν, και δεν ρίχνουν τα απόβλητα τους ανεπεξέργαστα στο νερό που πίνουμε (σε ένα παράλληλο σύμπαν λέμε…).  Ο ανταγωνισμός εν μέσω καπιταλισμού έχει πράγματι προωθήσει πολλές φορές την τεχνολογία και την ανάπτυξη. Αλλά πάρα πολλές φορές έχει σταθεί και τροχοπέδη. Αυτό που παραγνωρίζεται δηλαδή, είναι ότι πολλές από τις τεχνολογικές ανακαλύψεις, έχουν γίνει στο πλαίσιο κρατικής χρηματοδότησης των πανεπιστημίων, ενώ η ιδιωτική χρηματοδότηση, βάζει εμπόδια στην πρόοδο, γιατί προωθεί μόνο έρευνα, η οποία θα μπορούσε να έχει άμεση εμπορική εκμετάλλευση. Δύσκολα θα έβγαινε ένας Άινσταιν από τα αμερικάνικα πανεπιστήμια σήμερα, γιατί πολύ απλά, δεν θα φαινόταν να υπάρχει άμεσο κέρδος, σε μια θεωρία για τη σχετικότητα.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την Apple. Είναι γνωστό ότι έχει πατεντάρει λογισμικό στο παρελθόν, που ήταν Linux, δηλαδή δωρεάν διαμορφωμένο υλικό, από την παγκόσμια κοινότητα. Επίσης οι πατέντες της σε κάθε απειροελάχιστο κομμάτι των gadget της έχουν παρακωλύσει την διάδοση της τεχνολογίας. Παρόλα αυτά πίνουμε νερό στο όνομα της, για την προσφορά της στο χώρο της τεχνολογίας.

Από την άλλη πλευρά το ελεύθερο και ελεύθερα διαμορφώμενο λογισμικό είναι ένα δυναμικό παράδειγμα, παγκόσμιας συνεργασίας. Που αμφισβητεί ευθέως την πρωτοκαθεδρία του ανταγωνισμού στη δημιουργία των εξελίξεων. Στην πραγματικότητα σήμερα, πολλά πράγματα γίνονται πρώτα στο Linux, και μετά ενσωματώνονται στα εμπορικά προγράμματα.

Συμπέρασμα: Ο ανταγωνισμός δεν είναι η απαραίτητη συνθήκη για την τεχνολογική ανάπτυξη. Άλλες φορές επιταχύνει τις εξελίξεις, άλλες φορές είναι τροχοπέδη. Ο ανταγωνισμός είναι ένα φοβικό αντανακλαστικό, από τα πιο πρωτόγονα μέρη του εγκεφάλου, που ενεργοποιείται, όταν έχουμε μειωμένους πόρους να μοιράσουμε. Η συνεργασία και αλληλεγγύη από την άλλη απαιτεί ανώτερες εγκεφαλικές διεργασίες, και είναι ακριβώς η δύναμη που πρέπει να ενεργοποιήσουμε αν θέλουμε να εξελιχτούμε και όχι να πάμε προς την καταστροφή.  Η γη θα μπορούσε να μας θρέψει όλους, αν κάποιοι δεν θεωρούσαν τους ευατούς τους ανώτερους από τους υπόλοιπους, και δεν συσσώρευαν πλούτο, ο οποίος δεν τους χρειάζεται. Αυτό τελικά είναι κάτι που είτε σε ενδιαφέρει σαν πρόβλημα ηθικής, αν είσαι χορτάτος, ή σαν πρόβλημα επιβίωσης αν είσαι πεινασμένος.

Advertisements

60 responses »

  1. Ο/Η risinggalaxy λέει:

    Εχθές το βράδυ έβλεπα στο κανάλι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια δύο ομιλίες από ένα συνέδριο ανθρωπολόγων, κοινωνιοβιολόγων κτλ. Η μία ομιλία είχε θέμα την φροντίδα των νεογνών και των μωρών από άτομα εκτός της μητέρας για λόγους επιβίωσης . Και εκεί φαίνονταν ξεκάθαρα ότι η συνεργασία από την εποχή ακόμα του Proconsul, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του είδους. γενικά τα συμπεράσματα ήταν άκρως ενδιαφέροντα.

    τελικά νομίζω ότι είναι λάθος να γίνεται ο διαχωρισμός γονότυπου και φαινότυπου «με το στανιό» ώστε να εξαχθούν τα ανάλογα πολιτικά συμπεράσματα τόσο από αντιδραστικούς της δεξιάς (νεοδαρβινισμός) όσο και από απολογητές της θεωρίας του «άγραφου πίνακα», κυρίως από το χώρο της αριστεράς.

  2. Ο/Η Γιαννκα λέει:

    πολυ ενδιαφερον κειμενο…lascapigliata

  3. Η κοινωνιοβιολογία είναι μια σύγρονη επαναπρόταση της «φυσιοκρατίας» και του «λειτουργισμού» και εκφράζει την προσπάθεια να εξηγηθούν τα κοινωνικά φαινόμενα με βάση τις ανθρώπινες βιολογικές ανάγκες. Προτείνει μια βιολογική ερμηνεία του πολιτισμού, στην οποία η ανθρώπινη συμπεριφορά η ιστορία και η κοινωνική οργάνωση εξηγούνται με βάση την εξελικτική θεωρία. Κατηγορείται λοιπόν ως όψιμη ενσάρκωση του κοινωνικού δαρβινισμού και της φυσιοκρατικής ιδεολογίας για την ανθρώπινη φύση, της οποίας οι καταβολές στη νεώτερη εποχή εντοπίζονται στη θεωρία του Χομπς (πόλεμος όλων εναντίων όλων). Οι βασικοί εκπρόσωποι της κοινωνιοβιολογίας είναι ο E. O. Wilson που έγραψε το βιβλίο μανιφέστο της νέας θεωρίας, »Κοινωνιοβιολογία – Η νέα σύνθεση» (1975) και ο Richard Dawkins με το πασίγνωστο πια »Το εγωιστικό γονίδιο» (1976) αλλά και οι Robert Triwerse, R. McNeil Alexander, Charles Lumsden. Η τελευταία εξέλιξη της κοινωνιοβιολογίας ονομάζεται «εξελικτική ψυχολογία» (Leda Cosmides, John Tooby, Steven Pinker κ. α), στην οποία επιδιώκεται μεταξύ των άλλων, να αποκαθαρθεί η κοινωνιοβιολογία από τις ρατσιστικές της ερμηνείες.
    Από την άλλη, οι βασικότεροι κριτικοί της κοινωνιοβιολογίας, είναι ο Marshall Sahlins, ο R. C. Lewontin, ο S. J. Gould και ο Steven Rose.
    Ο Marshall Sahlins γράφει: «Ενώ η βιολογία είναι μια απολύτως αναγκαία συνθήκη για τον πολιτισμό, είναι επίσης απολύτως ανεπαρκής· είναι τελείως ανίκανη να προσδιορίσει τις πολιτισμικές ιδιότητες της ανθρώπινης συμπεριφοράς ή τις παραλλαγές τους από τη μια κοινωνία στην άλλη».
    Ο Καστοριάδης στο ίδιο πνεύμα επισημαίνει: »Δεν είναι προφανές ότι, από τη στιγμή που οι ανθρώπινες ομάδες εγκατέλειψαν την παρέα των ανωτέρων πιθήκων, διαμόρφωσαν ανάγκες άλλες από τις βιολογικές; »

  4. Ο/Η oldboy99 λέει:

    Η La Scapigliata και ο risinggalaxy, δίνουν το αληθινό νόημα στο δημοφιλέστερο ίσως βιβλίο του Κροπότκιν το: «Αλληλοβοήθεια»! 🙂
    Πάντα τέτοια …ρε θηρία 😉

  5. Ο/Η pasokoi kai neodhmokrates gamhmenoi λέει:

    μετα το εμεις τα φαγαμε του παγκαλου…εχουμε και το εμεις τα φαγαμε του Ψαριανου και ταα συγχαρητηρια της αννας διαμαντοπουλου λεσχης μπιλντεμπεργκ κτλ οτι η Δημοκρατικη αριστερα σωζει τη τιμη της αριστερας….το χε αγχος η αννουλα ποιος θα σωσει τη τιμη της αριστερας εξαλου.

  6. Ο/Η alexantro trollientes λέει:

    99% υπερ της λαμπροτητας του κειμενου , τετοια ομοψυχια ουτε εκλογη του Μπρεζνιεφ να ηταν

    και μονο για να κρατηθουν καποια ψηγματα δημοκρατικοτητας ψηφιζω κατα του κειμενου

    αθλιο και καταπτυστο κειμενο

    • Ο/Η lascapigliata λέει:

      Επιτέλους μια αντικειμενική κριτική 😀

    • Συμφωνώ.
      Προτείνω μάλιστα το δίδυμο Lascapigliata-Risinggalaxy στις θέσεις των Αντιπροέδρων της νέας κυβέρνησης… για παραδειγματισμό. 😛

      • Ο/Η lascapigliata λέει:

        Πρόεδρε μην το γελάς, θα προσφέραμε απείρως καλύτερο θέαμα 😛
        Ο Πάγκαλος και ο Μπένυ είναι καλύτεροι δηλαδή;

        • Πέρα από την πλάκα, είναι πράγματι ένα από τα καλύτερα κείμενα που έχουν φιλοξενηθεί στον //γράφο. Ολίγον αχτένιστο… αλλά εξαιρετικό.

        • Ο/Η lascapigliata λέει:

          Εντάξει είναι αχτένιστο, το παραδέχομαι 😛

          Θα προσπαθήσω περισσότερο στο μέλλον.

          Ευχαριστώ 🙂

    • Ο/Η LAGARTSAS-A λέει:

      Δεν μπορεις να πεις ομως, εναι διαβαστερη. 😉
      Το σχεδον απολυτο ομως ειναι ισοδυναμο του ολοκληρωτισμου και των ιερατειων.
      Αυτο σε αντιδιαστολη με τους νοσταλγους των σπηλαιων. χα!

  7. Ο/Η ioulianos λέει:

    lascapigliata
    σπουδαιο κείμενο!!!!

  8. Ο/Η Eddie λέει:

    Στην περίπλοκη και αντιφατική ανθρώπινη φύση προφανώς και συνυπάρχουν ο ανταγωνισμός και η συνεργασία. Ως εκ τούτου, οι ανθρώπινες κοινωνίες είναι ικανές και για το καλύτερο και για το χειρότερο.

  9. Ο/Η grsail λέει:

    Αν κάποιος ενδιαφέρεται για την διασύνδεση μεταξύ εξελικτικής βιολογίας και αλτρουισμού ας ρίξει μια ματιά στο έργο του George Price. Ο Price υποστήριξε με μαθηματικό τρόπο ότι ανεξάρτητα από το είδος, ο αλτρουισμός και η αυτοθυσία ακόμα και με την μορφή της βλάβης ατόμου ή ομάδας ατόμων μπορεί να ενταχθεί μέσα στους μηχανισμούς της εξέλιξης αφού στην πραγματικότητα προστατεύει την ύπαρξη του είδους και εξασφαλίζει την εξέλιξή του.

    Ένα σχετικό κειμενάκι είχα γράψει το Μάρτη του ’11 και είναι εδώ:
    http://grsail.blogspot.com/2011/03/blog-post_06.html

    Ένα σχετικό άρθρο της Καθημερινής με τίτλο «Η εξίσωση του αλτρουισμού» υπάρχει εδώ:
    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_13/02/2011_432220

    .

  10. Ο/Η theodore λέει:

    oso gia tous hibatzides pou psirizoun o enas ton alo giati …:xeroun oti kapios tritos tha tus psirisi»…..ne ne sosta….se ligo tha ginume planitis ton pithikon pou tha «xeroun» oti kapios tritos tha…tus tin foresi…!

  11. Ο/Η theodore λέει:

    kali doulia ala sto xekinima ihame to klasiko elinaristiko paparology peri «anef exetasis paradohi» ke apodomisis tis klp klp pu telika katelixe se iper-domisi tis exetasmenis pleon paradohis. emetikes katastasis.

  12. Ο/Η Capybara λέει:

    Πολύ ωραίο 🙂

  13. Ο/Η giorgalis λέει:

    Απολαυστικό 😉

    Η βλακεία είναι φύση του ανθρώπου που πιστεύει πως είναι στη φύση του ο ανταγωνισμός.

  14. Ο/Η maskarat λέει:

    Εξαιρετικό, ευχαριστούμε! 🙂

  15. Ο/Η W.T λέει:

    Δεν θυμαμε που το πηρε το ματι μου,αλλα ειχα δει -μαλλον- ντοκιμαντερ με το θεμα αυτο και ειχε σαν παραδειγμα μια κοπελα απο Αγγλια(?) που πηγε εκει που εγινε το τσουναμι και προσπαθουσε να βοηθησει μια γυναικα που ειχε χασει τα παντα,να ξανασταθει στα ποδια της(το αναφερω αυτο για οποιον το ειχε δει).
    Στο συγκεκριμενο ντοκιμαντερ ελεγε οτι οι χιμπατζηδες,ξεψειριζουν ο ενας τον αλλο χωρις να περιμενουν ο χιμπατζης που ξεψειρισαν να ειναι ο ιδιος που θα τους το ανταποδοσει.Ειχαν καταλαβει οτι το να βοηθανε θεωρητικα ανιδιοτελως ενα μελος της ομαδας τους,αργα η γρηγορα θα ειχε ως αποτελεσμα καποιο τριτο μελος να τους το ανταποδοσει.
    Το συμπερασμα ηταν οτι το να βοηθας και να δειχνεις αλληλεγγυη σε αλλους ανθρωπους,δεν οφειλεται σε καποια ηθικη αλλα ειναι ενας μηχανισμος με τον οποιο δημιουργουνται καλυτερες συνθηκες για την επιβιωση του ατομου και αρα του ειδους.
    Δηλαδη σε κοινωνιες που βασιζονται στη συνεργασια και την αλληλεγγυη,τα μελη τους απολαμβανουν καλυτερες συνθηκες διαβιωσης.

  16. Ο/Η iordanoglou λέει:

    Πολύ ωραίο κείμενο αγαπητη Scapigliata.

  17. Ο/Η Saliv λέει:

    Δεν πολυκαταλαβαίνω γιατί να μπλέκουμε την νευροεπιστήμη σε μια τέτοια συζήτηση. Τυπική μελέτη Νευροεπιστημών είχε δείξει (παραπομπή όταν επιστρέψω ελλάδα – χριστούγεννα – σε όποιον θέλει) οτι καταστροφή μιας εγκεφαλικής δομής των πιθήκων (μετωπιαίος λοβός αν θυμάμαι καλά) τους έκανε επιθετικούς και ανταγωνιστικούς στην κοινότητα τους. Όταν όμως αυτό γινόταν πολύ έντονο η κοινότητα τους απομόνωνε. Μπορούμε λοιπόν «νευροεπιστημονικά» αν θέλετε ακόμα και να πούμε οτι ο ανταγωνισμός είναι αρρώστια.
    Μπορεί στους επιστήμονες, και δη τους νευρο-, να αρέσει να μιλούν για την «αλήθεια» (προκειμένου να πουλήσουν την έρευνά τους καλύτερα – άλλος ένας ανταγωνισμός) αλλά όποιος έχει πραγματικά δουλέψει με μελέτες πολλών ατόμων μπορεί σίγουρα να επιβεβαιώσει οτι οι ατομικές διαφορές ιδίως σε ό,τι έχει να κάνει με εγκέφαλο και νόηση είναι τόσο έντονες που απλά αποδεικνύουν οτι τίποτα δεν μπορεί να αποτελέσει την «φύση» του ανθρώπου.

  18. Ο/Η αναρχοβλαχος λέει:

    Δεν ξέρω αν έχει αξία,αλλά σε ένα βιβλίο του ο Κροπότικιν παρέθετε κάποια αποσπάσματα από τον Δαρβίνο,ο οποίος έλεγε αυτό ακριβώς,οτι εκτός από τον ανταγωνισμό υπάρχει και η αλληλεγγύη στα ζώα και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό.Για το θέμα έχει μιλήσει και ο Μπούκτσιν.
    Παρ όλα αυτα,αποψή μου είναι οτι δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε μεμονωμένα παραδείγματα από την φύση για να δικαιολογήσουμε οποιαδήποτε ανθρώπινη δραστηριότητα, είτε ..»καπιταλιστική» είτε »αναρχική»..Και ειδικά οι τύποι που πιάνονται από μια εικόνα που έχουν στο κεφάλι τους και εκεί πάνω στηρίζουν ολόκληρη »κοσμοθεωρία»,όπως για παράδειγμα ο ανταγωνισμός είναι απλά μαλακες..Για να κατανοήσουμε την συμπεριφορά των ζώων έχει αναπτυχθεί ολόκληρη επιστήμη,και πάλι υπάρχουν πολλά που δεν ξέρουμε.Το οτι το λιοντάρι θα κυνηγήσει για να φάει,δεν σημαίνει οτι ο μπάσταρδος ο εργοδότης δεν πρέπει να πληρώσει τον εργαζόμενο..

    • Ο/Η kixwtis λέει:

      Και ο Μπούκτσιν σίγουρα.

      Χμμμ από το Δαρβίνο ε;
      Λες αν ψάξουμε τα χειρόγραφα του Δαρβίνο να βρούμε κανένα γράμμα που να λέει:
      «Δεν είμαι Δαρβινιστής»;

  19. Ο/Η lascapigliata λέει:

    Μπήκε κανά σχόλιο μου στα σπαμ;

    • Ο/Η Jaquou Utopie λέει:

      Ναι, το ψάρεψα…
      μιλάτε παιδιά… γιατί θα μας τρελάνει το wordpress σήμερα…
      υ.γ.
      είναι μάλλον επειδή σε αναδημοσίευσε ο Rising και τα έχει χαμένα και το εργαλείο 😉

      • Ο/Η lascapigliata λέει:

        Ναι γαμώτο….και εγώ έχω μπερδευτεί τώρα τελευταία με την συμπεριφορά του. Υποθέτω, ότι το πάει ύπουλα, για να σταματήσω να τον τρολάρω 😉

  20. Ο/Η Eugenia λέει:

    Θεωρώ εξαιρετική απόπειρα το άρθρο σου να δώσει όσο το δυνατόν πιο τεκμηριωμένη απάντηση στα αρχικά ερωτήματα περί ανταγωνιστικής ή μη φύσης του ανθρώπου. Ξεκίνησες από την φύση, και την ζωολογία…και πήγες στην τεχνολογία. Το συμπέρασμά σου όμως, προκύπτει ως ένα αυθαίρετο υπεραπλουστευτικό άλμα .

    «Ο ανταγωνισμός είναι ένα φοβικό αντανακλαστικό, από τα πιο πρωτόγονα μέρη του εγκεφάλου, που ενεργοποιείται, όταν έχουμε μειωμένους πόρους να μοιράσουμε.[το μετέφερες απευθείας, ανεπεξέργαστο από τα ποντίκια στον άνθρωπο..] Η συνεργασία και αλληλεγγύη από την άλλη απαιτεί ανώτερες εγκεφαλικές διεργασίες, και είναι ακριβώς η δύναμη που πρέπει να ενεργοποιήσουμε αν θέλουμε να εξελιχτούμε και όχι να πάμε προς την καταστροφή.[το απομόνωσες επιμελώς στον άνθρωπο παρόλου που ανέφερες πιο πάνω τις αγέλες αδυνάμων τετράποδων που συσπειρώνονται απέναντι στον εχθρό]

    Είναι ως να λες ότι τα κοπάδια των νεροβούβαλων του Ουαγκαβάνγκο που προστατεύουν τα μικρά και αδύναμα μέλη της ομάδας, το πράττουν επειδή διαθέτουν την ικανότητα να αναπτύσσουν ανώτερες εγκεφαλικές διεργασίες. Ή όταν δυο παλικάρια σφάζονται στην ποδιά μιας γκομενάρας, είναι επειδή δεν υπάρχουν αλλού πορτοκαλιές που κάνουν γκομενοπορτοκάλια.

    Δεν λαμβάνεις υπ’ όψιν σου δυο παράγοντες φοβάμαι. Ο ένας ονομάζεται λύσσα για επιβίωση και ο άλλος ηδονή και αυτά από τα πιο πρωτόγονα μέρη του εγκεφάλου ενεργοποιούνται, μήπως αυτό μειώνει την σημασία τους; . Και λειτουργούν πολύ περίπλοκα αυτοί οι μηχανισμοί σε ένα τόσο περίπλοκο και θαυμαστό ζώο όπως ο άνθρωπος, για να καταλήγουμε σε τόσο μαθηματικού τύπου συμπεράσματα. Η ανάγκη για επιβολή εξουσίας άραγες ως εκλυτικός παράγοντας ανταγωνισμού…είναι στην φύση του ανθρώπου ή όχι;

    Για μένα το ερώτημα είναι; Σε μια ιδανική κοινωνία, γιατί η φύση του ανθρώπου να αποτελεί εμπόδιο; Μιλάμε για ιδανική κοινωνία μπαμπουΊνων; όχι βέβαια. Μιλάμε για ιδανική κοινωνία ανθρώπων. Ας το κυκλώσουμε λίγο το ζήτημα. Μήπως το ερώτημα που θα έπρεπε να θέτουμε είναι: Ποιά είναι η θέση του ατόμου ως προς το σύνολο και του συνόλου ως προς το άτομο σε μια ιδανική κοινωνία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν μας την ανθρώπινη φύση.

    • Ο/Η lascapigliata λέει:

      Η αλήθεια είναι ότι αν έγραφα όλα όσα θα ήθελα να πω για το θέμα, θα έπρεπε να γράψω άλλα τόσα, γι αυτό μάλλον προσγειώθηκα τόσο απότομα στο τέλος, όπως πολύ σωστά επισημαίνεις.

      Η κοινωνία όπως ξέρουμε εγγράφει κάποιες συμπεριφορές πάνω στον ψυχισμό των ατόμων, που την απαρτίζουν για τα πράγματα που θεωρεί καλά ή κακά. Πχ ο φόνος θεωρείται κακός γιατί απειλεί το ίδιο το θεμέλιο της κοινωνίας, που είναι η συμβίωση. Αυτό είναι η απαρχή της ηθικής.

      Το θέμα δεν είναι να καταπιέσουμε και άλλο τον ψυχισμό του ανθρώπου, που αυτό το κάνουμε ήδη, με την παιδεία, τη θρησκεία, τον επαγγελματικό ανταγωνισμό, αλλά να καταστείλλουμε εκείνους τους παράγοντες, που βγάζουν τα αρνητικά αντανακλαστικά από μέσα μας, και να προάγουμε τα θετικά. Αν κάνεις μια κοινωνία ποντικιών, και τα βάζεις να τρώνε το ένα το άλλο, όπως στο πείραμα, μην περιμένεις διαφορετικά αποτελέσματα.

      Οι εξωγενείς παράγοντες στο τέλος είναι που δημιουργούν το πρόβλημα, και όχι η «φύση» του ανθρώπου.

    • Ο/Η kixwtis λέει:

      θα συμφωνήσω κι εγώ είναι η αλήθεια
      ότι το άρθρο εμπεριέχει αρκετό βαθμό αυθαιρεσίας,

      όχι όμως μεγαλύτερο από το βαθμό αυθαιρεσίας του ισχυρισμού
      «η φύση του ανθρώπου είναι ανταγωνιστική» με τα γνωστά επιχειρήματα

      πιστεύω ότι το άρθρο πετυχαίνει το σκοπό που θέλει να πετύχει μέσα σε λίγες λέξεις:
      δηλαδή να αμφισβητήσει αυτό που αναφέρεται και στον τίτλο: τον κοινωνικό δαρβινισμό
      χωρίς να πάει στο άλλο άκρο

      ότι αμφισβητείς ότι ο άνθρωπος έχει ανταγωνιστική φύση και ότι ο ανταγωνισμός είναι καλό πράγμα μπλα μπλα μπλα δε σημαίνει ότι τον απορρίπτεις de facto
      Εξ άλλου το άρθρο το λέει ξεκάθαρα:
      όταν υπάρχει η ανάγκη μοιράσματος περιορισμένων πόρων
      τότε μπορεί να εμφανιστεί ο ανταγωνισμός

      κι αν είναι η εξουσία ηδονή
      το να αισθάνεσαι ότι ζεις σε μια κοινωνία αλληλεγγύης είναι και αυτό ηδονή

      Άρα δε μπορούμε να μιλάμε όπως αναφέρεται και στο άρθρο μονομερώς
      για τη μία ή την άλλη φύση του ανθρώπου

  21. Ο/Η grsail λέει:

    Δεν θα τελειώσει αυτή συζήτηση βέβαια, αλλά κάθε πετραδάκι προς την ορθή κατεύθυνση, όπως αυτό εδώ το κείμενο, έχει την σημασία του. Εύγε.
    .

    [ ίσως το κείμενο θα έπρεπε να αφιερωθεί στον νέο «πρωθυπουργό» της Ελλάδας 🙂 ]
    .

  22. Ο/Η BandieraRossa λέει:

    Πολλά + στο κείμενο.

  23. Ο/Η iguana λέει:

    γαματο….

  24. Ο/Η kixwtis λέει:

    Αναρωτιούνται πολλοί γιατί δεν έχουμε ανάπτυξη ΑΠΕ

    Η απάντηση είναι μόνο μία:

    ανταγωνισμός my deaγ!

    με τον ανταγωνισμό πρόκειται να αφήσουν αυτοί που συγκεντρώνουν όλη την ενεργειακή παροχή να αναπτύξεις μεθόδους ενεργειακής αυτονομίας; τρελαθήκαμε;
    κι αυτό το λένε «φύση του ανθρώπου»

  25. Ο/Η ΗΠΣΤΓ λέει:

    «Ο ανταγωνισμός είναι ένα φοβικό αντανακλαστικό, από τα πιο πρωτόγονα μέρη του εγκεφάλου, που ενεργοποιείται, όταν έχουμε μειωμένους πόρους να μοιράσουμε».

    Το βλέπουμε ήδη να εκτυλίσσεται μπροστά μας.

    Thanx

  26. Ο/Η CrippleHorse λέει:

    Αναδημοσιεύει από το blog La Scapigliata, ο risinggalaxy:

    Και μετά λένε ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί εθνική ενότητα 🙂 🙂

  27. Ο/Η lascapigliata λέει:

    Ευχαριστώ, για την αναδημοσίευση. Μου παραπονέθηκαν, ότι είμαι φλύαρη, για αυτό και το είχα σπάσει σε τρία :))

    • Ο/Η risinggalaxy λέει:

      Να σου πω βέβαια ότι εξαρχής θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς ότι φλερτάρεις με την κοινωνιοβιολογία. Αλλά αυτό είναι μεγάλη συζήτηση.

      • Ο/Η lascapigliata λέει:

        Είναι κακή η κοινωνιοβιολογία; Τί λέει το εγχειρίδιο του καλού αναρχικού;

        • Ο/Η risinggalaxy λέει:

          Έλα ρε δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή. Έχω διαβάσει ότι κυκλοφορεί στα ελληνικά από τον wilson και δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα με τις προοδευτικές απόψεις του, και δεν εννοώ την κοινωνιοβιολογία. Για να μη μιλήσω για άλλα φυντάνια νεοδαρβινικούς, οι fun των οποίων είναι κάτι εταιρίες τεχνολογιών επιτήρησης και άλλα τέτοια. γενικώς είναι μεγάλη κουβέντα μέχρι που πάει το θέμα με την κοινωνιοβιολογία . Αν θες μια σοβαρή ανάπτυξη για το όλο θέμα μπορείς να βρεις εξαιρετικά κείμενα στο Περιοδικό Νυκτεργεσία, Τεύχος 3ο.

        • Ο/Η risinggalaxy λέει:

          ποιο συγκεκριμένα μπορείς να ψάξεις για το εξαιρετικό «Ο Αναρχισμός και το ερώτημα της ανθρώπινης φύσης» του Thomas Martin

        • Ο/Η lascapigliata λέει:

          Ε τότε γιατί λες φλερτάρω με τη κοινωνιοβιολογία λες και είναι κάτι κακό;
          Ότι μου κάνει εντύπωση και μου φαίνεται λογικό, το διαβάζω.

        • Ο/Η risinggalaxy λέει:

          οι κοινωνιοβιολογία δεν έιναι καλη η καή αλλα τα συμπεράσματα που βγάζουν διάφοροι νεοδαρβινιστες και κοινωνιοβιολόγοι σηκώνουν -το λιγότερο- κριτική

      • Ο/Η Oblivion λέει:

        Δίκιο έχεις rising.Η νευροεπιστήμες δεν μπορούν να εξηγήσουν τίποτα.Το γεγονός ότι ο άνθρωπος έχει αυτήν την ικανότητα είναι γνωστό εδώ και καιρό για τους ψυχαναλυτές,τους κοινωνιολόγους, τους φιλοσόφους κ.α.Με απλά λόγια, η επιστήμη ως ουδέτερη και συγκεκριμένα η νευροεπιστήμη δεν θα είχε κανένα πρόβλημα με την αλληλεγγύη των Ναζι στους Ναζί και σε όσους θεωρούσαν ισάξιούς τους.Το γεγονός ότι υπάρχει σε όλους αυτή η ικανότητα δείχνει ότι η ενσυναίσθηση έχει να κάνει αυστηρά με την κουλτούρα και τους θεσμούς.

      • Ο/Η Oblivion λέει:

        Λολ μου έφαγε σχόλιο?:P

        Είσαι προβοκάτορας ρε!

        • Ο/Η Jaquou Utopie λέει:

          Σου έβγαλα το σχόλιο από τα σπάμ… αλλά παρατηρώ ότι σου πέταξε στα σπαμ και το δεύτερο σου σχόλιο (το οποίο ήταν περίληψη του πρώτου οπότε λέω να μην το εμφανίσω κι αυτό).
          Πάλι φρίκη έφαγε το wodpress, οπότε αν δεις και το ξανακάνει βάλε φωνή να το ψαρέψουμε…

        • Ο/Η Oblivion λέει:

          Οκ ευχαριστώ.Απλά σβήσε το πιο σύντομο από τα 2, μην τυχόν και χαθεί σοφία:D

      • Ο/Η Oblivion λέει:

        Τα ξαναγράφω παρά την προβοκάτσια:P

        Δίκιο έχει ο rising.Η νευροεπιστήμη σου δίνει απλά επιστημονικά στοιχεία για κάτι που ήταν γνωστό από την αρχαία ελλάδα και κάθε φιλόσοφος,ψυχαναλυτής,ψυχολόγος κλπ γνωρίζουν ότι υπάρχει.Ωστόσο η νευροεπιστήμη δεν θα είχε πρόβλημα με την αλληλεγγύη των Ναζι.

        • Ο/Η lascapigliata λέει:

          Θα διαφωνήσω ότι δεν είναι ίδιον της επιστήμης να παίρνει πολιτικές θέσεις. Η επιστήμη πρέπει να είναι εξωπολιτική και ανεπηρέαστη.

          Τώρα αν δεν το κάνουν αυτό οι επιστήμονες, φαντάζομαι ότι καταλαβαίνουμε όλοι τους λόγους γιατί, και φαίνονται και από το άρθρο.

        • Ο/Η Oblivion λέει:

          Η επιστήμη είπα όχι οι επιστήμονες.Η επιστήμη είναι ουδέτερη.Δεν υπάρχουν σοσιαλιστικά μαθηματικά, ούτε σοσιαλιστική ιατρική έρευνα ούτε σοσιαλιστική μηχανική.Υπάρχει ο δρόμος της έρευνας που χαράσει το κεφάλαιο και η χειραγωγούμενη εφαρμογή της (τεχνολογία, που εδώ έχεις δίκιο να το λες μιας και η τεχνολογία μας είναι καπιταλιστική) αλλά η έρευνα αυτή καθ΄εαυτή έχει αντικειμενική αξία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s