Μια προσωπική καταγραφή/πρόταση της βιβλιογραφίας, ελληνικής και αγγλόφωνης, για όποιον-α ενδιαφέρεται να κατανοήσει τι ακριβώς είναι ο αναρχισμός, μέσα από τα κλασικά βιβλία των θεωρητικών του αλλά και την ιστορία του εργατικού κινήματος τα τελευταία 150 χρόνια.. Ένας μπούσουλας αν προτιμάτε καλύτερα.. Η διαλογή των βιβλίων έγινε με προσωπικά κριτήρια όπως με προσωπικά κριτήρια έγινε και η «ιεράρχηση» τους αν και κατανοώ πως από μόνο του  αυτό μπορεί να είναι προβληματικό για πολύ κόσμο. Εγώ έτσι τα κατανοώ , έτσι τα παρουσιάζω. Η κριτική όπως πάντα ευπρόσδεκτη..

Κάποιες από τις εκδόσεις είναι αυτό που θα λέγαμε «εμπορικές», κάποιες μπορείτε να τις βρείτε έναντι συμβολικού αντιτίμου σε στέκια και καταλήψεις.

Δίνω κάποια ενδεικτικά link με τις ηλεκτρονικές εκδόσεις των βιβλίων που παραθέτω αλλά τα περισσότερα μπορείτε να τα βρείτε με ένα απλό search στον ιχνηλάτη torrent του Indymedia

***

Πρώτα από όλα ξεκινάμε με Μαρξ.

Ναι, με Μάρξ. Οι αναρχικοί συμφωνούν με την Μαρξιστική κριτική στην πολιτική οικονομία. Διαφωνούν σε πολλά άλλα. Το βασικό όμως είναι να μάθουμε πως «δουλεύει» το καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής. Αν θέλει κάποιος μπορεί να διαβάσει κατευθείαν το Κεφάλαιο αν και προσωπικά δεν το συνιστώ. Αντιθέτως υπάρχουν εκδόσεις σύνοψης του Κεφαλαίου που είναι φτιαγμένες ως εισαγωγικές στην σκέψη και την ανάλυση του Μάρξ.  …

1. Τι είναι και τι ζητάει η μαρξιστική κριτική από την πολιτική οικονομία – Εννέα μαθήματα στη Λέσχη των κατασκόπων του 21ου Αιώνα. Εκδόσεις Λέσχη Κατασκόπων του 21ου αιώνα.

Εννέα μαθήματα στα βασικά από έναν από τους πιο ενδιαφέροντες οικονομολόγους, τον Ηλία Ιωακείμογλου.

2. Σύνοψη του Κεφαλαίου – Κάρλο Καφιέρο. Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.

Μια σύνοψη του Κεφαλαίου εγκεκριμένη από τον ίδιο τον Μάρξ που γράφτηκε από τον αναρχικό Κάρλο Καφιέρο για την ιταλική γλώσσα, με απλές επεξηγήσεις για τους εργάτες εκείνης της εποχής.

3. Μισθός, Τιμή, Κέρδος – Κάρλ Μάρξ. Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή.

Μια εκλαϊκευτική ομιλία του Κάρλ Μάρξ.

4. Το Κεφάλαιο – Κάρλ Μάρξ.

Το πλήρες έργο. 

Ιστορία των ελευθεριακών, αναρχικών ιδεών.

Οι ιδέες των αναρχικών δεν ξεκινάνε από τον Μάρξ. Βασικά υπάρχουν δύο θεωρήσεις για την ιστορικότητα του αναρχισμού. Η μια λέει ότι βρίσκουμε ψήγματα ελευθεριακών ιδεών ή εξισωτικές κοινωνίες στα βάθη των αιώνων και σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Αυτή είναι η ανθρωπολογική θεώρηση της αναρχίας για την οποία θα παραθέσουμε βιβλία αργότερα. Η δεύτερη θεώρηση τοποθετεί τις απαρχές του σύγχρονου αναρχισμού στις απαρχές του εργατικού κινήματος και τα έργα των «μεγάλων» κλασικών αναρχικών θεωρητικών. Και οι δύο απόψεις είναι δόκιμες. Και σε ότι αφορά την ανθρωπολογική προσέγγιση της αναρχίας όσο και την επαναστατική ιστορία του εργατικού κινήματος τα τελευταία 150 χρόνια.

1. Ιστορία της Αναρχίας – Max Netlau. Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος

Η πρώτη ιστορική καταγραφή των ελευθεριακών ιδεών και αγωνιστών από τον Max Nettlau, τον αποκαλούμενο από πολλούς «Ηρόδοτο» της αναρχίας. Η καταγραφή φτάνει μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 20αιώνα.

2. Ο αναρχισμός από τη θεωρία στη πράξη – Ντανιέλ Γκερέν. Εκδόσεις Ελεύθερος τύπος.

Ίσως η καλύτερη σύντομη εισαγωγή στον αναρχισμό από έναν από τους πλέον σημαντικούς συγγραφείς.

3. Αναρχισμός – Πως άρχισαν όλα – Μάρκος Μάγιερ, Εικονογράφηση: Σανγιού. Εκδόσεις Γνώση.

Μια εικονογραφημένη έκδοση για παιδιά και μεγάλους από την Αργεντινή, που κυκλοφόρησε πρόσφατα και στην Ελλάδα.

4. 1886 Σικάγο – Ιστορία της Εργατικής Πρωτομαγιάς Ομάδα για την αλληλεγγύη και την Αυτονομία. Εκδόσεις Άρδην.

Έκδοση για τα γεγονότα της Πρωτομαγιάς του 1886 στο Σικάγο.

5. Γαλλικός Μάης 68 – Η ελευθεριακή ρωγμή – Μωρίς Μπρίντον – Γιάννης Καρύτσας.

Για το Μάη του ’68 από την σκοπιά των ελευθεριακών.

Τα δύο επόμενα έργα θεωρούνται έργα αναφοράς για την καταγραφή της ιστορίας της αναρχίας και δεν υπάρχουν στα ελληνικά. Πρόκειται για δύσκολες εκδόσεις λόγου του όγκου τους -αν και το βιβλίο του Γκερέν είχε μεταφραστεί και εκδοθεί στα ελληνικά το 1976 αλλά δεν το έχω βρει όσο και αν έψαξα.  Πρόκειται για τα :

6. No God No Master,  an anthology of anarchism – Daniel Guerin. AK Press.

Το πλέον σημαντικό έργο καταγραφής της ιστορίας των αναρχικών ιδεών και εκτενής ανθολογία ντοκουμέντων από τους κλασικούς του αναρχισμού. Έργο αναφοράς.

7. Demanding the impossible, a history of anarchism – Peter Marshall. PM Press

Μεταγενέστερο από το έργο του Γκερέν, το βιβλίο του Μάρσαλ θεωρείται πλέον και αυτό έργο αναφοράς.

Εδώ η μεταφρασμένη εισαγωγή του βιβλίου

8. Anarchism A Very Short Introduction – Colin Ward. Oxford University Press.

Αν διαβάζετε στην αγγλική γλώσσα και δεν ξέρετε την σειρά σύντομων εισαγωγών(..A Very Short Introduction) των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων της Οξφόρδης.. απλά χάνετε . Ψάξτε το. Για αυτή την σειρά λοιπόν κλήθηκε να γράψει ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς και αγωνιστές της αναρχίας τον 20o αιώνα, ο Colin Ward. Σε μέγεθος τσέπης και σε 109 σελίδες, αν διαβάζεις Αγγλικά, είναι μια εξαιρετική επιλογή. Για το ποιος είναι ο Colin Ward  και για μια μετάφραση ενός άρθρου του δες εδώ.

Οι «κλασικοί» της αναρχίας

Παραθέτω ως προτάσεις ότι θεωρώ ότι είναι πιο ενδεικτικό του έργου κάθε στοχαστή, φτάνει να το έχω διαβάσει.

Πιερ Ζοζέφ Προυντόν.

1. Ιδιοκτησία και Επανάσταση. Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.

Μιχαήλ Μπακούνιν

1. Φεντεραλισμός, Σοσιαλισμός, Αντιθεολογισμός

Ένα από τα πλέον συγκροτημένα κείμενα του, με επεξεργασμένες για πρώτη φορά κάποιες βασικές θέσεις που βρίσκουμε και αργότερα στο έργο του.

2. Κρατισμός και Αναρχία

Για πολλούς ίσως το σημαντικότερο έργο του γραμμένο μετά και την Παρισινή Κομμούνα, σε αυτό το έργο βρίσκουμε τις πραγματικές θέσεις του Μπακούνιν για το τι είναι «πατριωτισμός» ,το τι είναι το «Έθνος» και το τι πρέπει να κάνουν οι εργαζόμενοι διεθνώς για να προxωρήσουν την ιδέα της κοινωνικής επανάστασης. ( Ένας από τους πολλούς διαδικτυακούς μύθους/διαστρεβλώσεις, είναι το κείμενο του Μπακούνιν «περί πατριωτισμού» που διαδίδουν εκτός από τους ακροδεξιούς δυστυχώς και αριστεροί, και το οποίο έχει γραφτεί σε περίοδο που ο Μπακούνιν δεν δήλωνε καν αναρχικός  )

3. Μιχαήλ Μπακούνιν – Ο κόσμος του, η ζωή του και το έργο του – Γιάννης Η. Καρύτσας. Εκδόσεις Άρδην.

Μια κριτική σύνοψη και καταγραφή της ζωής και του έργου του Μπακούνιν από έναν από τους πλέον ενδελεχείς μελετητές του έργου του στην Ελλάδα.

 

Πιότρ Κροπότκιν

1. Αλληλοβοήθεια – Ένα παράγοντας της εξέλιξης. Εκδόσεις Καστανιώτη

Έργο αναφοράς όχι μόνο για τους αναρχικούς αλλά και για τους μελετητές του Δαρβίνου συνεχίζει ακόμα και σήμερα να είναι επίκαιρο. Μια πολεμική ενάντια στον κοινωνικό Δαρβινισμό και τη διαστρέβλωση της θεωρίας του Δαρβίνου. Το απόσταγμα της επιστημονικής εμπειρίας και παρατήρησης του Κροπότκιν ως χαρτογράφου και εξερευνητή, των ταξιδιών του στη Σιβηρία, τη Ματζουρία, τη Φιλανδία και τον Καναδά.

2. Η κατάκτηση του ψωμιού

¨ Ένα από τα πιο διαβασμένα βιβλία στην ιστορία του αναρχικού κινήματος, εκτεταμένη έκθεση των ιδεών του Κροπόκτιν και της αναρχικής θεωρίας του.

Όταν κυκλοφόρησε ο Εμίλ Ζολά το είχε χαρακτηρίσει «αληθινό ποίημα».

3. Αγροί , Εργοστάσια, Εργαστήρια. Εκδόσεις Νησίδες.

Ο Λούις Μάμφορντ είχε πει ότι σε αυτό το βιβλίο ο Κροπόκτιν βρίσκεται πολύ μπροστά από τις οικονομικές και τεχνολογικές απόψεις της εποχής του. Απαραίτητο ανάγνωσμα.

4. Αναρχισμός και Αναρχοκομμουνισμός. Εκδόσεις Ελευθερος Τύπος.

Σε 67 σελίδες τα δύο διάσημα άρθρα του Κροπότκιν υπό τη μορφή μπροσούρας. Ο «Αναρχισμός» γράφτηκε ως λήμα για τις ανάγκες της 19ης έκδοσης  της Εγκυκλοπαίδειας Britannica, στα 1910. Το «Αναρχοκομμουνισμός» γράφτηκε το 1887 και δημοσιεύτηκε σε δύο μέρη στο μεγαλύτερο περιοδικό της εποχής εκείνης το «19th Century».

Ερρίκο Μαλατέστα

1. Στο καφενείο – Συζητήσεις για τον αναρχισμό. Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος

Ενώ κρυβόταν από την ιταλική αστυνομία μεταμφιεσμένος, ο Μαλατέστα σύχναζε σε ένα καφενείο στην Ανκόνα όπου και έπαιρνε μέρος σε φλογερές πολιτικές συζητήσεις. Το βιβλίο αποτελεί την καταγραφή των επιχειρημάτων του στις συζητήσεις, ενώ ο ίδιος προβλέπει την άνοδο του φασισμού και του εθνικισμού όσο και του «κρατικού κομμουνισμού»

Έμμα Γκόλντμαν

1. Υπερασπίζοντας την ελευθερία. Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.

Ανθολογία κειμένων της Έμμα Γκόλντμαν για ζητήματα όπως το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες, την ιδιοκτησία, τη κυβέρνηση, το δικαιωμα στην ελευθεριά του λόγου και του τύπου, τη βία και το πόλεμο.

Χένρυ Ντέιβιντ Θορώ

1. Πολιτική Ανυπακοή, Ζωή χωρίς Αρχές, Περπατώντας. Εκδόσεις Διεθνής Βιβλιοθήκη.

Το κείμενο του Θορώ περί της έννοιας και της πρακτικής της πολιτικής ανυπακοής που επηρέασε γενιές αναρχικών,ακτιβιστών και στοχαστών όπως ο Λέον Τόλστοι και ο Γκάντι ο οποίος επηρεάστηκε έντονα από τις ιδέες του Θορώ αλλά και του Κροπότκιν στην ανάπτυξη της δικιάς του εκδοχής της πολιτικής ανυπακοής και των ιδεών του για την κοινωνική και οικονομική οργάνωση της Ινδίας.

Στην Ελλάδα με αφορμή την εξέγερση του Δεκέμβρη του’08 είχαμε την πλήρη παραποίηση του έργου του Θορώ από τον γνωστό τσαρλατάνο Πάσχο Μανδραβέλη, για τις ανάγκες τις αστικής προπαγάνδας. Για περισσότερες πληροφορίες δες εδώ:  Ο ΘΟΡΩ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ

Ιστορία Της Ισπανικής Κοινωνικής Επανάστασης.

Από μόνη της η ιστορία του Ισπανικού αναρχικού κινήματος είναι ένα ολόκληρο κεφάλαιο, ευτυχώς στα Ελληνικά έχουν εκδοθεί εξαιρετικά βιβλία για το θέμα αν και πρόκειται για ένα κλάσμα της βιβλιογραφίας που είναι διαθέσιμη σε άλλες γλώσσες.

1. Οι Ισπανοί Αναρχικοί – Τα ηρωικά Χρόνια 1868-1936 -Μάρεϊ Μπουκτσίν.Εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος.

Αν μου έλεγε κάποιος να του πω να πάρει ΕΝΑ βιβλίο για τον αναρχισμό, θα του έλεγα να πάρει αυτό. Καταγραφή των ιδεών του αναρχισμού, η ιστορία του κινήματος που πέτυχε τις μεγαλύτερες νίκες του και υλοποίησε την ιδέα της κοινωνικής επανάστασης , όπως και λεπτομερής ανάλυση του αναρχοσυνδικαλιστικού μοντέλου οργάνωσης.

2. Το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας – Χανς Μάγκνους Έντσενσμπέργκερ. Εκδόσεις Οδυσσέας.

Ένα κλασικό βιβλίο και μια εξαιρετική ιστορική καταγραφή.

3. Ντουρούτι – η κοινωνική επανάσταση στην Ισπανία 1986-1936 – Άμπελ Παζ. Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.

Ο Έντσενσεμπέργκερ παραθέτει το βιβλίο του Παζ ως μια από τις πλέον αξιόπιστες πηγές. Ένα ιστορικό βιβλίο από έναν αναρχικό που έζησε και συμμετείχε στα γεγονότα . Η ιστορία του θρυλικού Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι, θρυλικού αναρχικού αγωνιστή και λαϊκού ήρωα της Ισπανίας.

4. Οι άνθρωποι που κύκλωσαν το Άλφα – Η ιστορία του ισπανικού ελευθεριακού κινήματος κατά τη διάρκεια της δικτατορίας 1939-1977 – Κώστας Φλώρος. Εκδόσεις 1704621.

Ένα έργο που η  συγγραφή του διάρκεσε 4 χρόνια με πρωτογενή έρευνα στην Ισπανία. Η ιστορία του αναρχικού κινήματος στα 40 μαύρα χρόνια της δικτατορίας του Φράνκο. Μια εξαιρετική αφήγηση .

Τέλος 1ου μέρους

10 responses »

  1. Ο/Η yusaku λέει:

    εξαιρετική δουλειά. Κάτι που το αναζητούσα.

    • Ο/Η risinggalaxy λέει:

      Ευχαριστώ. Τώρα μένει να στρωθώ να γράψω και δεύτερο αλλά προς το παρόν πήζω

  2. Ο/Η catalternative λέει:

    Εξαιρετική καταγραφή! Τα θέλω όλα λέμε😀 Πάντως εγώ από τα πρώτα βιβλία που διάβασα περί αναρχισμού ήταν το «Αλφαβητάρι του αναρχισμού» από τον Αλεξάντερ Μπέρκμαν. Το βρήκα ιδιαίτερα κατατοπιστικό, λιτό, χωρίς περίτεχνο λόγο ή ορολογία και θεωρώ ότι είναι μια καλή εισαγωγή🙂

  3. Ο/Η μανικακος λέει:

    γιατι δεν εχει μαυροπανθηρα η λίστα ρε πανουκλιασμενε;😀😀😀😀

  4. Ο/Η osr λέει:

    πολύ καλή προσπάθεια φίλε!!

    έχω κάνει ένα μάζεμα αναρχικών μαρξιστικών και άλλων πολιτικών και όχι μόνο βιβλίων για κατέβασμα εδώ

    http://osr55.wordpress.com/vivlia-gia-katevasma/
    ΒΙΒΛΙΑ για “κατέβασμα”
    http://www.scribd.com/osr55

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s